SẸO LỒI - Nguyên nhân do đâu?

1. SẸO LỒI LÀ GÌ?

Sẹo lồi là một dạng tổn thương lành tính và hoàn toàn không có khả năng phát triển thành ung thư tuy nhiên sẹo ảnh hưởng đến thẩm mỹ, tâm lý và sinh hoạt của người bệnh. Sẹo lồi hình thành do hậu quả của việc tăng sinh collagen thái quá của quá trình liền sẹo và không thể tự nhỏ đi theo thời gian.

Đặc điểm của sẹo lồi là nổi cao trên bề mặt da và lan rộng ra ngoài ranh giới của sẹo thậm chí phát triển phì đại rất lớn tùy theo cơ địa hoặc vị trí bị sẹo.

Sẹo lồi có thể xuất hiện bất cứ đâu trên cơ thể, tuy nhiên sẹo lồi có ở vùng vị trí vận động như ngực, vai, đầu gối, cánh tay… thì rất dễ bị phì đại. Sẹo lồi thường có màu hồng hoặc tím, bề mặt nhẵn, cảm giác thường ngứa, căng tức, đôi khi đau khi chạm vào sẹo.

 

2. TÌM HIỂU VỀ SẸO LỒI

Sẹo là kết quả của việc hình thành mô sợi để thay thế cho vùng da bị tổn thương. Sau khi xuất hiện vết thương cơ thể đều trải qua quá trình hồi phục (liền vết thương) vì vậy sẹo là kết quả tự nhiên của quá trình này.

Trong y học, thời gian cơ thể hồi phục sau tổn thương được chia thành 3 giai đoạn: giai đoạn phản ứng viêm, tăng sinh và giai đoạn tái tạo tổ chức. Thông thường, cơ thể sẽ mất từ 3-6 tháng để đi hết cả ba giai đoạn này, nhưng nếu trong thời gian này xảy ra bất kỳ rối loạn nào trong cơ thể sẽ ảnh hưởng đến quá trình liền sẹo và loại sẹo hình thành.

Tùy theo mức độ tổn thương, khả năng can thiệp, vị trí tổn thương trên cơ thể… có thể để lại các loại sẹo khác nhau: sẹo bình thường hay sẹo không bình thường (như lồi, phì đại, có dấu hiệu co kéo, nhiều nhăn sơ…)
Người ở độ tuổi 10-30 tuổi có nguy cơ bị sẹo lồi cao nhất. Dù chưa có số liệu rõ ràng nhưng đa phần nữ giới có xu hướng hình thành sẹo lồi cao hơn nam giới.

3. BIỂU HIỆN VÀ DẤU HIỆU NHẬN BIẾT SẸO LỒI

• Sẹo lồi thường phát triển vượt ra ngoài phạm vi của vết thương ban đầu (từ một vết kim tiêm, mụn trứng cá nhiễm trùng hay vết côn trùng cắn cũng có thể hình thành và phát triển thành một khối sẹo lồi). Việc hình thành và phát triển sẹo lồi còn bị ảnh hưởng bởi yếu tố di truyền và thể trạng của từng cá nhân.

• Sẹo lồi có thể chuyển từ màu đỏ sang màu nâu và thường có vỏ bọc. Sẹo lồi còn gây ra cảm giác nhạy cảm, căng tức hoặc ngứa, khó chịu.

• Một số vùng da trên cơ thể có nguy cơ cao hình thành sẹo lồi sau tổn thương như: vùng dái tai, vành tai, vùng có râu trên mặt, vùng ngực trước xương ức, vùng da trên cơ delta của cánh tay, vùng lưng trên, vùng mu… Tuy nhiên vùng da lòng bàn tay, chân hầu như không có sẹo lồi sau bất kỳ tổn thương nào.

 

(*) Lưu ý: phẫu thuật cắt bỏ sẹo hay sửa sẹo đơn thuần (kể cả phẫu thuật tạo hình, thẩm mỹ) thường làm cho sẹo lồi trở nên tồi tệ hơn. Đối với các phương pháp trị sẹo, mục đích điều trị là làm sẹo lồi bằng phẳng, mịn, hết nhăn sơ và sáng màu hơn chứ không thể xóa hẳn hoàn toàn trở về như da cũ.

4. NGUYÊN NHÂN GÂY RA SẸO LỒI?

- Do nhiễm khuẩn hoặc còn dị vật tại vết thương: lông tóc, u hạt, cát, bụi bẩn... gây nên xu hướng lành vết thương thứ phát.

- Do yếu tố di truyền của người có cơ địa sẹo lồi: những người có cơ địa sẹo lồi có nguy cơ bị sẹo lồi phì đại cao, việc phòng ngừa sẹo lồi cho những người có cơ địa sẹo lồi rất quan trọng, bạn cần lưu ý hơn những người khác, từ cách điều trị vết thương cho đến ăn uống.

- Do bị chấn thương mà không được xử lý đúng cách: khi có vết thương bạn cần nhanh chóng xử lý hoàn toàn sạch sẽ, tránh nhiễm trùng và loại bỏ hoàn toàn các dị vật tồn đọng trên da. Băng bó vết thương không được căng hay trùng quá. Ngoài ra, còn do căng kéo vùng vết thương, do da vết thương không bằng phẳng, khâu vá không đúng lớp giải phẫu.

- Do quá trình cậy, nặn mụn không đúng cách: với những người có cơ địa sẹo lồi, khi nặn mụn trứng cá không đúng cách cũng rất dễ hình thành sẹo lồi trên mặt. Nặn mụn không đúng vệ sinh sẽ làm cho vi khuẩn có thể thâm nhập vào trong da, gây tổn thương cho vùng da và để lại sẹo.

- Do chế độ ăn uống sau khi bị sẹo: trong thời gian có vết thương bạn nên hạn chế hoặc không sử dụng những thực phẩm có thể làm tăng khả năng phát triển sẹo lồi như: rau muống, trứng, thịt gà, đồ nếp. Nên bổ sung các loại rau củ đặc biệt là nghệ và rau diếp cá để giúp vết thương lên da non, chống viêm và kháng khuẩn tốt.

5. CÁCH PHÒNG NGỪA VÀ HẠN CHẾ SẸO LỒI

• Những tổn thương nhẹ: như nốt mụn, vết đứt tay... miệng vết thương lành nhanh, phần da phải táo tạo không nhiều. Tuy nhiên bạn cần vệ sinh tại chỗ vết thương bằng nước muối natri clorid, đặc biệt với vết đứt tay cần đặt phần da đứt vào đúng vị trí của nó, băng cố định cầm máu và dịch vàng. Sau khi vết thương khô, có thể dùng nghệ tươi bôi trực tiếp lên để thúc đẩy ngay quá trình tái tạo da.

• Những vết thương hở, mất da: vệ sinh sạch vết thương bằng nước muối natri clorid, cồn (đồng thời loại bỏ di vật, bụi bẩn nếu có) và giữ cho vùng da này luôn thông thoáng. Thông thường, bạn sẽ được chỉ định dùng kháng sinh đường uống và bôi tại chỗ để chống nhiễm trùng. Ngoài ra, khi vết thương bắt đầu se mặt, bạn có thể ép nước cốt nghệ tươi bôi trực tiếp lên khắp bề mặt vết thương. Khi vết thương đóng vảy, đặc biệt là lúc lên da non gây ngứa, không nên bóc vảy vết thương vì có thể gây nhiễm trùng và khiến sẹo lớn, lâu lành hơn.

 

• Sau phẫu thuật cấp chứng: khi việc cứu mạng sống của bạn được đưa lên hàng đầu, miệng các vết mổ thường không được thẩm mỹ, do vậy các vết sẹo thường lớn. Khi vết thương khô miệng hoặc cắt chỉ là lúc bạn có thể nghĩ đến việc hỗ trợ giảm sẹo đến mức thấp nhất bằng cách ăn nghệ và bôi trực tiếp lên vết thương. Không nên ăn rau muống (gây sẹo lồi), hải sản (gây ngứa) và luôn giữ vết thương sạch sẽ, thông thoáng và khô ráo.

• Vết thương sau bỏng: dù là bỏng gì thì việc dùng nước đá chườm lên vết bỏng trong phút đầu tiên đều có tác dụng co mạch giảm đau và giải tỏa nhiệt tức thì (không chườm đá và ngâm nước đá trực tiếp lên vết thương bỏng) . Sau đó, dùng nước đun sôi để nguội ngâm vết thương trên đường đưa đến bệnh viện xử lý. Dùng lòng trắng trứng phủ lên vết bỏng ngay lập tức cũng là cách xử lý ban đầu hiệu quả. Vết thương do bỏng nên giữ vệ sinh và thật thông thoáng. Bài thuốc nước cốt nghệ tươi bôi lên vết thương có thể làm ngay từ những ngày đầu tiên sẽ kích thích quá trình tái tạo da nhanh chóng.

 

• Cơ địa sẹo lồi: một lượng lớn mô liên kết tăng sinh và bị thoái hóa hialin, tạo thành các vết sẹo tăng trưởng quá mức, vượt quá phạm vi vết thương vốn có. Với những người này, mọi kích thích dù nhẹ nhất từ bên ngoài vào vết thương lúc đang mọc da non đều có thể là nguyên nhân gây viêm dẫn đến sẹo lớn thêm như gãi ngứa, cọ xát... Ngay cả khi vết thương đã hoàn toàn lành, vết sẹo vẫn có thể phát triển phì đại lớn hơn, mong muốn điều trị sẹo cũng cần được cân nhắc kỹ, vì đã bị sẹo lồi thì việc điều trị sai phương pháp có thể khiến vết sẹo tái phát và lớn hơn ban đầu.

(*) Lưu ý: trong điều trị sẹo lồi có rất nhiều phương pháp, tuy nhiên sau điều trị thường có tỉ lệ tái phát cao thậm chí phì đại lớn hơn sẹo ban đầu, đặc biệt ở những người có cơ địa sẹo lồi. Do vậy bạn cần tư vấn và thăm khám bởi bác sĩ chuyên môn để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp nhất với tình trạng vết sẹo của bạn.

ĐĂNG KÝ NGAY

TẠI SAO NÊN CHỌN PHÒNG KHÁM CHUYÊN KHOA DA LIỄU MAIA&MAIA
  • Địa chỉ khám và chữa bệnh đúng bệnh – đúng thuốc, uy tín, tin cậy
  • Quy trình khám khoa học, nhanh chóng, tiết kiệm thời gian và chi phí tối đa cho khách hàng
  • Được Sở Y tế TP Hà Nội cấp phép khám - chữa các bệnh về da và điều trị các bệnh lý bằng Laser
  • Đội ngũ thạc sỹ, bác sỹ hơn 10 năm kinh nghiệm, chuyên môn cao
  • Trang thiết bị hiện đại, đầy đủ kiểm định chất lượng CO/CQ chuẩn quốc tế

Bài viết liên quan