BỆNH HẠT CƠM

1. BỆNH HẠT CƠM LÀ GÌ?

Hạt cơm là bệnh da thông thường hay gặp do virut HPV (Human Papilloma Virus) gây nên. Hầu hết hạt cơm không gây ảnh hưởng đến sức khỏe, nhưng gây đau đớn, khó chịu khi sinh hoạt hàng ngày.

Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, mọi giới tính nhưng thường gặp nhiều hơn cả ở người trẻ tuổi và hiếm gặp hơn ở người già và trẻ sơ sinh.



 

2. NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN BỆNH HẠT CƠM

Hiện nay có khoảng trên 100 type HPV (Human Papilloma Virus) gây bệnh hạt cơm ở người. Mỗi type gây bệnh liên quan tới mỗi vùng da và tổ chức riêng biệt. Bệnh hạt cơm đã được xác định và được chia thành 3 nhóm: type 1, 2, 3, 4 gây bệnh da; type 6, 11, 16, 18 gây bệnh ở niêm mạc sinh dục và type 5 gây loạn sản biểu bì dạng hạt cơm.

  • Hạt cơm thông thường do HPV type 2, 4, 27, 29 gây nên.

+ Tổn thương cơ bản là sẩn sừng thô ráp, kích thước từ 0,3 - 1 cm, màu da bình thường. Ở bề mặt hạt cơm có thể tăng gai thậm chí tạo thành rãnh, thành khía. Quanh các đám dầy sừng lại có những đám dầy sừng kế cận tạo thành như miệng giếng

+ Vị trí hay gặp tại vùng da dễ bị sang chấn như mặt duỗi các khớp liên đốt hay khớp bàn đốt hoặc ở vùng tỳ đè của bàn chân.

  • Hạt cơm phẳng do HPV type 3, 10, 28 và 49 gây nên.

+ Thương tổn là những sẩn dẹt, phẳng hơi gờ nhẹ trên mặt da, ít sần sùi, kích thước nhỏ từ 1 - 5mm, hình tròn hoặc đa giác, màu như màu da hoặc hơi vàng xám, ranh giới rõ, hay lan theo vết gãi tạo nên những sần xắp xếp thành đường thắng gọi là dấu hiệu Koebner.

+ Vị trí thường gặp ở mặt, mu tay, cẳng tay, cẳng chân và phần trên của ngực.

  • Hạt cơm lòng bàn chân do HPV type 1 gây nên, có một vài type khác gây bệnh nhưng ít gặp hơn.

+ Thương tổn lúc đầu là u hoặc sẩn sừng đường kính 2 - 10mm, không nhô cao khỏi mặt da, màu xám, khô nhám. Trên có những gai nhỏ, xung quanh có viền dày sừng màu vàng trong.

+ Vị trí thường gặp là ở vùng chịu áp lực của lòng bàn chân, đa phần ở một phần ba trước lòng bàn chân gây đau mỗi khi đi lại hoặc bóp vào 2 bên thương tổn.

  • Hạt cơm hậu môn, sinh dục (còn gọi là sùi mào gà) do HPV típ 6 và 11 gây nên. Ngoài ra còn một số típ khác như: 16, 18, 42, 44, 54... Đây là nhóm bệnh được xếp vào các bệnh lây truyền qua đường tình dục.

+ Thương tổn là các sẩn nổi cao, trên có các nhú mềm màu hồng tươi giống như các tinh thể nhô lên , xòe rộng ra giống mào con gà, hay giống súp lơ, không ngứa, không đau.

+ Vị trí hay gặp là da và niêm mạc vùng sinh dục, hậu môn, ít gặp hơn là niêm mạc miệng, họng.

 

3. TRIỆU CHỨNG CỦA BỆNH HẠT CƠM

Bệnh mụn hạt cơm thường không có triệu chứng gì cho đến khi người bệnh xuất hiện hạt cơm trên da. Khi virus HPV xâm nhập các tế bào biểu bì, chúng có thể tồn tại từ 2 đến 9 tháng.

Bệnh hạt cơm có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào của cơ thể, nhất là ở bàn tay, bàn chân. Có 20-25% trường hợp người bệnh có thể khỏi tự nhiên. Những trường hợp hạt cơm hay tái phát, mạn tính đa phần liên quan đến tình trạng suy giảm miễn dịch.

  • Biểu hiện của người bệnh khi xuất hiện mụn cơm:

- Hạt cơm ở vùng hậu môn, sinh dục thường gây ngứa

- Hạt cơm ở gan bàn chân giống như cục chai sần ở chân

- Hạt cơm ở gan bàn chân khi ép lên nó sẽ có cảm giác mềm

- Hạt cơm dưới móng thường khô, nứt nẻ và tăng sừng, có thể giống như chỗ xước măng rô.

Rất ít khi hạt cơm gây ra cản trở cơ học dù ở các vị trí như lỗ mũi, ống tai, niệu đạo. Các hạt cơm rất khác nhau về hình dạng, kích thước và hình thức.

Đặc biệt ở phụ nữ, soi âm đạo và dùng acid acetic 3% bôi các thương tổn ở cổ tử cung có thể phát hiện các hạt cơm dẹt.

4. BIẾN CHỨNG CỦA BỆNH MỤN HẠT CƠM

- Bệnh có tính chất lây lan nếu không được điều trị: Khi bị mụn cóc nếu không được điều trị tổn thương sẽ to dần và mọc thêm nhiều nốt mới, bên cạnh đó bệnh cũng có thể lây cho qua con đường tiếp xúc trực tiếp.

- Tổn thương to, lan rộng thì điều trị rất khó khăn: Mục cóc phát triển lâu nhiều tháng, nhiều năm có thể lan rộng. Nhiều trường hợp tổn thương có thể lan rộng hết cả một vùng da của bàn chân, ngón chân, ngón tay. Do vậy việc điều trị rất khó khăn phải tiến hành nhiều lần và nhiều phương pháp mới có hiệu quả.

- Khi nhận dạng mụn hạt cơm, cần phân biệt với các trường hợp như sau: ở người cao tuổi, các hạt cơm lớn cần phải sinh thiết để loại trừ khả năng ung thư tế bào gai. Đôi khi những tổn thương giống hạt cơm ở các vùng da tiếp xúc ánh mặt trời, thực tế lại là các ung thư tế bào gai và dày sừng quá sản do ánh nắng.

- Một số thương tổn hạt cơm hoa liễu có thể là do giang mai thứ phát. Những tổn thương u mềm lây có thể bị nhầm lẫn là hạt cơm, đặc biệt khi chúng rất lớn ở những người bị suy giảm miễn dịch.

 

5. LƯU Ý KHI MẮC BỆNH MỤN HẠT CƠM

- Đường lây chính: virut lây nhiễm thông qua con đường tiếp xúc trực tiếp từ người nọ sang người kia qua bắt tay, cọ xát.

- Đường lây khác: lây nhiễm virut có thể gián tiếp qua các vật dụng bị nhiễm virut như dụng cụ cầm tay, đi chung giày dép, dùng chung đồ sinh hoạt, hồ bơi, nhà tắm công cộng.

- Sinh bệnh học: virut xâm nhập vào da khi lớp tế bào biểu mô của da bị phá hủy như: vết cào, trầy xước do sang chấn, trẻ em cắn móng tay...

- Tổn thương dày sừng da bã nhờn cũng có thể bị nhầm với hạt cơm. Đối với bệnh nhân AIDS, các tổn thương giống hạt cơm cũng có thể do virut Varicella-zoster gây ra.
- Hạt cơm ở cổ tử cung của mẹ có thể truyền sang cho con qua đường sinh sản, vì thế có một số em bé mới sinh ra đã có mụn hạt cơm (một số bệnh nhi có hạt cơm thanh quản)

6. CÁCH CHỮA TRỊ BỆNH MỤN HẠT CƠM

Hạt cơm tuy không nguy hiểm nhưng đôi khi ảnh hưởng đến lao động và sinh hoạt hằng ngày, nhưng có tính chất lây lan và thường gây đau thậm chí hoại tử khi xuất hiện ở vị trí có tỳ đè nhiều (lòng bàn chân, bàn tay...). Do vậy cần điều trị sớm để loại bỏ hạt cơm đúng cách với bác sĩ để có thể lấy lại vùng da khỏe mạnh.

Tuy nhiên ở những bệnh nhân bị suy giảm miễn dịch, mục đích của điều trị chỉ là để kiểm soát được kích thước và số lượng của hạt cơm.

  • Các nhà khoa học đã tìm ra được một số phương pháp loại bỏ hạt cơm đó là:

- Dùng nitrogen lỏng để gây mất sắc tố, phương pháp này hữu hiệu đối với những mụn cơm khô ở trên mặt, mu bàn chân, dương vật.

- Đối với các hạt cơm ở lòng bàn chân người ta có thể điều trị bằng cách cắt bớt mụn cơm, sau đó bôi acid salicylic 40% rồi băng lại, có thể để băng trong 5 ngày rồi bỏ đi, tiếp tục làm như thế trong hằng tuần hay hằng tháng để trừ hẳn mụn cơm. Phương pháp này an toàn, hiệu quả và hầu như không có tác dụng phụ.

- Ngoài ra còn có thể dùng kem hoặc gel đặc trị để bôi lên hạt cơm.

- Liệu pháp laser CO2 đặc biệt có hiệu quả để điều trị mụn cơm tái phát, mụn cơm dưới móng, mụn cơm gan bàn chân.

7. CÂU HỎI THƯỜNG GẶP KHI BỊ BỆNH MỤN HẠT CƠM

Làm thế nào để phòng bệnh hạt cơm?

- Tránh tiếp xúc trực tiếp đối với người mắc bệnh hạt cơm và cả tiếp xúc gián tiếp như dùng chung giầy dép, quần áo, dụng cụ cầm tay, dùng chung đồ sinh hoạt.

- Bên cạnh đó phải vệ sinh cá nhân thật sạch sẽ, ăn uống phải đảm bảo vệ sinh, đầy đủ các chất dinh dưỡng.

- Những hạt cơm ở vùng hậu môn sinh dục có thể gây lây nhiễm bệnh qua đường tình dục, vì thế phải dùng bao cao su khi quan hệ để tránh nguy cơ lây bệnh.

- Tuyệt đối không được tự ý điều trị như dùng dao cắt, cậy, bóc gây tổn thương dễ bị nhiễm khuẩn. Nếu bạn mắc hạt cơm, tốt nhất là tới bác sĩ da liễu để điều trị càng sớm càng tốt.

ĐĂNG KÝ NGAY

TẠI SAO NÊN CHỌN PHÒNG KHÁM CHUYÊN KHOA DA LIỄU MAIA&MAIA
  • Địa chỉ khám và chữa bệnh đúng bệnh – đúng thuốc, uy tín, tin cậy
  • Quy trình khám khoa học, nhanh chóng, tiết kiệm thời gian và chi phí tối đa cho khách hàng
  • Được Sở Y tế TP Hà Nội cấp phép khám - chữa các bệnh về da và điều trị các bệnh lý bằng Laser
  • Đội ngũ thạc sỹ, bác sỹ hơn 10 năm kinh nghiệm, chuyên môn cao
  • Trang thiết bị hiện đại, đầy đủ kiểm định chất lượng CO/CQ chuẩn quốc tế

Bài viết liên quan